على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2434

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

كه عمل او حيله بازى و مكارى بود . عيارة ( iy rat ) ا . ع . آشكارى . و شهرت . و شهرت شعر و قصيده . عياره ( ayy re ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - زن فريبنده و حيله باز . عيارون ( ayy runa ) ع . ج . عيار . عيارى ( ayy ri ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فريبندگى و حيله بازى و مكارى و تردستى و داغولى . عيازر ( ay zer ) ا . ع . چوبها . و باقى ماندهء درخت . و گياهى خردتر از عضاه و بزرگتر از دق . عياسة ( iy sat ) م . ع . عاس عوسا و عياسة . مر . عوس . عياش ( ayy c ) ا . ع . از اعلام است . عياش ( ayy c ) ص . ع . بسيار زيست كننده و نيكو حال . عياش ( ayy c ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - بسيار خوشگذران و كسى كه بيشتر زندگانى خود را در خوشى و خرمى گذراند و مشغول لهو و لعب باشد و از امور عالم بى خبر و بىبهره بود و ماژ پرست . عياشى ( ayy ci ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - عيش و عشرت و خوشگذرانى و شادى و اشتغال بشادى . و شهوت پرستى و فسق و فجور و ماژ پرستى . عياص ( iy s ) م . ع . معاوصة و با همديگر كشتى گرفتن و بر زمين زدن . و عاص عياصا و عوص عوصا . مر . عوص . و اعوص بالخصم عياصا و عوصا ( من الافعال ) : در پيچان كرد كار را بر دشمن ( كذا ضبط و قياس المصدر الاعواص ) . مر . عوص . و عاص عياصا و عيصا . مر . عيص . عياض ( iy z ) م . ع . عاض عوضا و عوضا و عياضا . مر . عوض و عوض . عياض ( iy z ) ا . ع . از اعلام است . عياط ( iy t ) ا . ع . بانگ و فرياد و غوغا . و زارى . عياط ( iy t ) م . ع . عاط عيطا و عياطا . مر . عيط . عياف ( ay f ) ا . ع . يك نوع بازى مر زنان تازى را . عياف ( iy f ) م . ع . عاف عيفا و عيافا . مر . عيف . عيافة ( iy fat ) ا . ع . كراهت و ناپسندى از طعام و شراب و ناگوارائى آنها . و اهل العيافة كسى كه بمرغان تفأل كند و فال گيرد و فال‌گير . عيافة ( iy fat ) م . ع . عفت الطير عيافة ( از باب ضرب ) : بفال گرفتم آن مرغ را . و عاف عيفا و عيافا و عيافة . مر . عيف . عيال ( ay l ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زن و فرزند و خدمتگار و كنيز و غلام و هر كه در نفقه و مؤنهء شخص باشد . و اهل خانهء شخص . عيال ( iy l ) ا . ع . عيال الرجل : زن و فرزند و هر كه در نفقه و مؤنهء مرد باشد . عيال ( iy l ) ع . ج . عيل . ج : عيائل . عيال ( ayy l ) ص . ع . رجل عيال : مرد خرامان بناز . و فرس عيال : اسب خرامنده . عيالة ( iy lat ) ا . ع . علف ستور . عيالة ( iyalat ) م . ع . عال عولا و عيالة . مر . عول . عيالة ( ayy lat ) ص . ع . امراة عيالة : زن خرامنده و مايل و نازندهء در رفتار . عيالدار ( ay l - d r ) ص . پ . كسى كه داراى زن و فرزند و اهل و عيال باشد . عيالدارى ( ay l - dari ) ا . پ . نگاهدارى اهل و عيال . عيالمند ( ay l - mand ) ص . پ . صاحب اهل و عيال بسيار و پورمند . عيام ( ay m ) ا . ع . روز . عيان ( ayen ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يقين . و يقين در ديدار و مشاهده و ظاهر و آشكار . و ديدار به چشم . عيان ( iy n ) ا . ع . يقين در ديدار . يق : لقيته عيانا يعنى ملاقات كردم او را به چشم و شك در ديدن وى ندارم . و نيز عيان : آهن افزارى مر كشتكاران را . ج : اعينة و عين . و ابناعيان : نام دو مرغ . و دو خط كه پىشناس بر زبان كشد و گويد ابناعيان اسرعا البيان . و در وقتى كه بدانند كه قدح قمار باز فايز مىآيد مىگويند : جرى ابناعيان . عيان ( iy n ) م . ع . عاينته معاينة و عيانا . مر . معاينة . عيان ( ayy n ) ص . ع . درمانده و آشفته و سرگردان . عيانة ( iy nat ) ا . ع . بعثنا عيانة : فرستاديم جاسوس را تا خبر آرد . عيانى ( ay ni ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جاسوس . و برادر و خواهر عيانى : برادر و خواهر از يك پدر و مادر . عياهمة ( oy hemat ) ا . ع . استوار از هر چيزى . و ماده شتر تيزرو . عياهير ( ay hir ) ع . ج . عيهران . عيايا ( ay y ) و عياياء ( ay y ' ) ع . ج . عيا . عياياء ( ay y ' ) ص . ع . درماندهء در كار و در سخن . و فحل عياياء : گشن درماندهء در گشنى . و گشنى كه گاهى گشنى نكرده باشد . و كذا رجل عياياء . ج : اعياء . عيائل ( ay 'el ) ع . ج . عيال . و ج ج . عيل . عيب ( ayb ) م . ع . عاب المتاع عيبا